เด็กจบใหม่ควรเลือกงานจากอะไรบ้าง

เพิ่งเรียนจบใหม่ แล้วไม่รู้ว่าควรเลือกงานจากอะไรดี? หรือกำลังได้รับ Job Offer หลายที่พร้อมกัน แต่ไม่แน่ใจว่าควรตัดสินใจเลือกที่ไหนดี?

คำแนะนำที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือ "เลือกงานเงินเดือนสูงดีกว่า" ซึ่งความจริงแล้ว เงินเดือนไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่ส่งผลต่อชีวิตการทำงาน โดยเฉพาะช่วงปีแรก ๆ ที่เป็น รากฐานของอาชีพทั้งชีวิต ทางเราจึงรวบรวมปัจจัยสำคัญที่เด็กจบใหม่ควรใช้ประกอบการตัดสินใจเลือกงาน เพื่อให้ก้าวแรกเริ่มต้นถูกทิศทาง

1. โอกาสการเรียนรู้และพัฒนาทักษะ

ปีแรกของการทำงาน เป็นช่วงเวลาที่คุณได้เรียนรู้เร็วที่สุด ดังนั้น สิ่งที่สำคัญกว่าเงินเดือนคือ คุณจะได้เรียนรู้อะไรจากงานนี้บ้าง?

ถามตัวเองว่า งานนี้ช่วยพัฒนาทักษะที่มีมูลค่าในตลาดแรงงานได้ไหม มีโอกาสทำงานกับเครื่องมือหรือเทคโนโลยีที่เป็นความต้องการมากน้อยแค่ไหน มีโอกาสได้ทำงานหลากหลายประเภทหรือเป็นแค่งาน Routine เดิม ๆ ที่สำคัญมีคนที่คุณสามารถเรียนรู้จากเขาได้ในทีมหรือองค์กรนั้นหรือไม่

คำถามเหล่านี้ จะช่วยตัดสินอนาคตให้แก่คุณ เพราะสามารถคืนทุนในระยะยาวได้ดีกว่าทำอะไรเดิมซ้ำ ๆ ทุกวัน เพราะทักษะที่สะสมไว้เป็นทรัพยากรที่ติดตัวตลอดชีวิต 

2. วัฒนธรรมองค์กรและสไตล์การบริหาร

ต่อไปนี้เป็นปัจจัยที่คนมักมองข้ามมากที่สุด กลับส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันมากที่สุด วัฒนธรรมองค์กรที่ดีทำให้คุณอยากมาทำงาน แต่วัฒนธรรมที่ไม่เหมาะอาจทำให้คุณหนักใจต่อเนื่อง 

ลองสังเกตตอนไปสัมภาษณ์งานว่า บรรยากาศในออฟฟิศเป็นอย่างไร พนักงานดูมีพลังงานหรือเซื่องซึมบ้างไหม หัวหน้าที่จะดูแลคุณสื่อสารอย่างไร หรือดูเหมือนจ้องจับผิดมากกว่า

สิ่งเหล่านี้ สามารถถามในช่วงสัมภาษณ์ได้เลยว่า "ทีมนี้ทำงานกันอย่างไร?" หรือ "พนักงานใหม่จะได้รับ Onboarding แบบไหน?" คำตอบที่ได้จะบ่งบอกถึงวัฒนธรรมองค์กร

3. เส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพ

งานแรกของคุณไม่ใช่ปลายทาง แต่เป็นบันไดขั้นแรก เมื่อถือเวลาสัมภาษณ์งานควรถามว่า ถ้าทำงานที่นี่ไป 2-3 ปี ตำแหน่งงานสามารถไปไกลได้แค่ไหน?

หรือให้ยกตัวอย่าง Success Story ของคนที่ประสบความสำเร็จ รวมไปถึงบริษัทมีโปรแกรม Mentoring หรือ Training สำหรับพนักงานใหม่ไหม ถ้าบริษัทไม่มีคำตอบชัดเจนสำหรับคำถามเหล่านี้ อาจหมายความว่าไม่มีแผนการพัฒนาพนักงาน ซึ่งจะทำให้คุณทำงานอยู่กับที่โดยไม่รู้ตัว

4. ชื่อเสียงและความน่าเชื่อถือของบริษัท

สำหรับเด็กจบใหม่ ชื่อบริษัทในประวัติการทำงานมีผลต่อการสมัครงานครั้งต่อไป บริษัทที่ได้รับการยอมรับในอุตสาหกรรม มักทำให้ Resume ของคุณน่าสนใจมากขึ้น 

แต่ "ชื่อเสียงดัง" ไม่ได้หมายความว่าต้องเป็นบริษัทในตลาดหลักทรัพย์หรือบริษัทข้ามชาติเสมอไป สตาร์ทอัพที่กำลังเติบโตในอุตสาหกรรมอาจให้คุณค่ากับ Resume ได้ไม่แพ้กัน ขึ้นอยู่กับว่า คุณต้องการสร้างความเชี่ยวชาญด้านใด

5. สมดุลระหว่างชีวิตและการทำงาน

คนมักคิดว่า การทุ่มเททำงานหนักในช่วงแรกคือสิ่งที่ถูกต้อง แต่ความเหนื่อยล้าสะสม (Burnout) เป็นปัญหาจริงที่กระทบกับประสิทธิภาพการทำงานและสุขภาพระยะยาว

ถามให้ชัดว่า เวลาทำงานปกติกี่โมง-กี่โมง มีนโยบายทำงานล่วงเวลาไหม และจ่ายชดเชยอย่างไร วันหยุดพักร้อนต่อปีมีกี่วันและใช้ได้จริงไหม ตลอดจนงานนี้มีความคาดหวังให้ตอบข้อความนอกเวลางานไหม ทั้งนี้ งานที่ดีควรทำให้คุณทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีเวลาส่วนตัวพอที่จะพักผ่อน เรียนรู้สิ่งใหม่ และดูแลสุขภาพทั้งกายและใจ

6. เงินเดือนและสวัสดิการรวม

สำหรับเงินเดือนต้องสอดคล้องกับค่าครองชีพต่อปี โดยหลายคนดูแค่ตัวเลขเงินเดือน แต่ไม่นับสวัสดิการรวม (Total Compensation) ซึ่งมีผลเป็นอย่างมาก เช่น ประกันสุขภาพที่ครอบคลุม ประกันชีวิต กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ โบนัสประจำปี ค่าเดินทาง ค่าโทรศัพท์ และสวัสดิการอื่น ๆ

ลองคำนวณมูลค่าของสวัสดิการเหล่านี้ออกมาเป็นตัวเงิน แล้วเปรียบเทียบกันใหม่ บางครั้งงานที่เงินเดือนต่ำกว่าแต่มีสวัสดิการที่ดี อาจให้ผลรวมดีกว่ามูลค่าทั้งหมด

7. ตำแหน่งและขอบเขตของงาน

ชื่อตำแหน่งใหญ่โตไม่ได้สำคัญเท่ากับงานจริง ๆ จึงควรถามให้ชัดก่อนรับ Offer ว่า ในหนึ่งวันทำงานอะไรบ้าง เพราะบางตำแหน่งอาจมีงาน Routine ที่ไม่น่าสนใจ หรือชื่อบางตำแหน่งดูธรรมดา ๆ อาจสร้างโอกาสทำงานหลากหลายและท้าทายมากกว่า

8. ทำเลที่ตั้งและการเดินทาง

เรื่องการเดินทางแรก ๆ ดูสบายชิว ๆ แต่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก หากภายในกรุงเทพฯ การเดินทางจากบ้านถึงที่ทำงาน 1.5-2 ชั่วโมง/รอบ ถือว่าเป็นเรื่องปกติ ซึ่งหมายความว่าคุณเสียเวลาชีวิต 3-4 ชั่วโมง/วัน ไปกับการเดินทางเพียงอย่างเดียว

ถ้าบริษัทมีนโยบาย Hybrid Work หรือ Work from Home บางวัน นั่นอาจช่วยลดปัญหานี้ได้ แต่ถ้าต้องเข้าทุกวันและเดินทางยาวนาน ลองพิจารณาถึงผลกระทบกับพลังงาน เวลาส่วนตัว และค่าใช้จ่ายการเดินทางร่วมด้วย

สิ่งที่ไม่ควรเป็นเหตุผลหลักในการเลือกงาน

แต่ละคนมีเหตุผลในการเลือกงานที่เหมาะสม และมีความต้องการที่แตกต่างกัน แต่อย่าพลาดเพียงเพราะ 

"เพื่อนก็ทำสายนี้" ซึ่งไม่ใช่เหตุผลที่ดีพอ เนื่องจากแต่ละคนมีจุดแข็งและความสนใจต่างกัน

"ฟังดูดีเวลาบอกคนอื่น" ชื่อตำแหน่งหรือชื่อบริษัทที่ฟังดูประทับใจอาจไม่ได้หมายความว่างานนั้นเหมาะกับคุณจริง ๆ

"ไม่มีทางเลือก" เด็กจบใหม่หลายคนรู้สึกว่า ต้องตัดสินใจเลือกงานแรกที่มีโอกาสก่อน ถ้าคุณรอสักหน่อยเพื่อหางานที่เหมาะกว่า อาจให้ผลลัพธ์ที่ดีในระยะยาวได้ ดังนั้น ต้องค่อย ๆ เลือกงานอย่างรอบคอบ

ถึงอย่างไรก็ตาม งานแรกเสมือนบันไดขั้นแรกที่สำคัญ ไม่ใช่ประตูที่ปิดหรือเปิดทุกอย่าง ถ้าเลือกพลาดอาจปรับเปลี่ยนอนาคตคุณได้ทันที โดยคุณสามารถใช้ปัจจัยทั้ง 8 ข้อนี้ประกอบการตัดสินใจได้ และอย่าลืมสิ่งสำคัญที่สุดคือ คุณจะเติบโตและมีความสุขกับงานนั้นได้ไหม เพราะถ้าคำตอบคือใช่ ทุกอย่างมักตามมาเองในภายหลัง